پنجشنبه / ۲۵ تیر / ۱۴۰۵ Thursday / 16 July / 2026
×

در میانه شرایط حساس کنونی که آمادگی همه جانبه برای دفاع از کیان وطن حائز اهمیت حیاتی است؛ لزوم توجه به عناصرو مولفه های اثربخش امنیت ملی در ساحت سیاسی، فرهنگی و اقتصادی ضرورت دارد.   بی گمان؛ امنیت ملی بعنوان بن‌مایه اقتدار و پیشرفت در جمهوری اسلامی ایران به دلیل موقعیت ژئوپلیتیک و از […]

عقیل امامی: راهبردهای تضمین مؤلفه‌های امنیت ملی

در میانه شرایط حساس کنونی که آمادگی همه جانبه برای دفاع از کیان وطن حائز اهمیت حیاتی است؛ لزوم توجه به عناصرو مولفه های اثربخش امنیت ملی در ساحت سیاسی، فرهنگی و اقتصادی ضرورت دارد.

 

بی گمان؛ امنیت ملی بعنوان بن‌مایه اقتدار و پیشرفت در جمهوری اسلامی ایران به دلیل موقعیت ژئوپلیتیک و از جمله همسایگی با ۱۵ کشور، جایگاه ویژه در خلیج فارس و تنگه هرم، تنوع قومی و مذهبی، برخورداری از مرزهای آبی و خاکی گسترده و نیز حضور در عرصه تقابل‌های راهبردی جهان از اهمیت و حساسیت مضاعفی برخوردار است واز این رو نادیده انگاشتن هر یک از مؤلفه‌های آن می‌تواند خسارتهای غیر قابل جبران و فزاینده ای را متوجه کشور سازد.

 

پرواضح است مقوله حیاتی امنیت ملی در کشورمان با «امنیت نرم” گره خورده است. توجه به مؤلفه‌هایی مانند مشارکت مردمی در انتخابات و سپهر سیاسی، پاسخ‌گویی نهادها، شفافیت، مبارزه با فساد و حفظ چارچوب های قانون اساسی، مانع از شکل‌ گیری شکاف‌های عمیق سیاسی می‌شود و نیز بی‌توجهی به این موارد مهم و راهبردی، فضای بی‌اعتمادی و تقابل داخلی را دامن می‌ زند که دشمنان از آن برای القای ناکارآمدی ساختار های قانونی و القای ناامنی در کشور بهره می‌برند.

 

نکته کلیدی اما در این میان این است که دست اندرکاران حوزه تصمیم سازی و اجزای نهادی تلاشگر در چارچوب های قانونی مانند سیاست ورزان و کنشگران عرصه‌های سیاسی، اقتصادی و فرهنگی که پیشقراولان کاروان پرشتاب توسعه ملی به شمار می‌روند ، نباید با بازی در زمین طراحی شده دشمنان بیرونی نظام اسلامی به ابزاری برای انهدام دژهای مستحکم انقلاب و برچیدن سازه های قوام بخش امنیت ملی تبدیل شوند و لزوما برای جلوگیری از بروز چنین آسیبی ، قرارگرفتن آحاد مردم و مسئولان در صف واحد و کاربست فرامین و راهکارهای ترسیمی و اعلامی رهبر حکیم و ناخدای کشتی انقلاب ضرورت حیاتی دارد.

 

از سوی دیگر امنیت ملی در حوزه اقتصاد که ابزار مهم و جلوه دیگر بنیان آن را تشکیل می دهد، در شرایط کنونی بواسطه هجوم بی امان ، تحریم‌های سخت، غیر قانونی و گسترده دشمنان غدار برای تخریب سازه های آن توجه بیشتری را طلب می کند چه که اقتصاد ضعیف یا وابسته، امنیت ملی را پرمخاطره و نامطمئن می‌کند. اکنون تحریم‌های ظالمانه، تورم شدید ، قاچاق کالا و ارز، ناترازی انرژی و آسیب های زیرساختی ناشی از تجاوز آشکار ووحشیانه آمریکای جنایتکار و رژیم صهیونیستی از جمله تهدیدهای جدی هستند که تنها توجه به اقتصاد مقاومتی، تولید دانش‌بنیان، تحکیم امنیت سرمایه‌گذاری ، مبارزه با قاچاق سازمان‌یافته و تلاش برای تقویت ارزش پول ملی که از تاکیدات همیشگی رهبر شهید و خلف رشیدش به شمار می‌ روند، می تواند تنگنا های انبوه این عرصه پرچالش را مرتفع کند.

 

از دیگر سو جامعه ایرانی متشکل از اقوام، مذاهب و گفتمان‌های مختلف همواره و بویژه در شرایط حساس کنونی پاسدار امنیت ملی بوده و هست وتاکنون تلاش جمعی دشمنان و دنباله های آنان برای شکستن این اتحاد وانسجام وصف‌ناپذیر ملی ناکام مانده است ودر تداوم هوشیاری همه جانبه در این مسیر توجه به مؤلفه‌های عدالت توزیعی، رفع تبعیض ،راه اندازی نهضت گفتگوی ملی بین کنشگران نسلی ، تقویت هویت مشترک ملی و مدیریت هوشمند فضای مجازی با تمرکز بر جلوگیری از جنگ شناختی ضروری به نظر می‌رسد وبلاشک هرگونه انفعال و وادادگی در این جبهه ،موجب خسارت عظیم و شکاف گسترده در میان ملت خواهد شد.

 

نکته محوری و اساسی اما در این مقوله، بازدارندگی در برابر تهدیدهای سخت و ترکیبی دشمنان انقلاب اسلامی است. کشور پهناور ایران همواره از آغاز پیروزی انقلاب اسلامی و بویژه طی ۱۰ سال اخیر تحت فشار های مختلف گروههای تروریستی و شبه نظامیان خارجی وابسته و تحت هدایت استکبار جهانی قرار دارد وبی تردید تقویت مؤلفه‌های قدرت موشکی، پهپادی، امنیت مرزها، آمادگی بسیج مردمی و هوشمندسازی تجهیزات دفاعی در کنار کاربست توصیه ها و راهکارهای پدافند غیرعامل مانند استتار، توزیع مراکز حساس، شبیه‌سازی و تمرین مقابله با حملات سایبری که با نصایح، هشدارها و تدابیر داهیانه مقتدای حکیم و سیدالشهدای نهضت خروشان انقلاب اسلامی حضرت امام خامنه‌ای (ق) عملیاتی شده است، توانست این هجمه ها و حملات سازمان یافته را به خوبی دفع و خطرات ناشی از آنها را دفع کند و تداوم توفیقات سپاه توحید برای نابودی جنود اهریمنی استکبار نیز در گرو پیروی از منویات حکیمانه زعیم مقتدر جهان اسلام حضرت آیت الله سید مجتبی حسینی خامنه‌ای( مدظله‌العالی ) است که در بیانیه راهبردی اخیر معظم له خطاب به ملت و مسئولان کشورمان تببین شده است.

 

ناگفته پیداست که مؤلفه علمی و فناورانه و جلوگیری از نفوذ سایبری یکی دیگر از جلوه های پایداری امنیت ملی در شرایط کنونی است چراکه مفهوم دفاعی به شدت به امنیت داده‌ها، زیرساخت‌های حیاتی برق، آب، نفت، بانکداری و فناوری‌های مختلف گره خورده است. حمله سایبری می‌تواند بدون شلیک یک تیر، چرخ صنعت و خدمات را متوقف کندو از این رو توجه به بومی‌سازی سامانه‌های امنیت سایبری، پرورش نخبگان و حفاظت از دارایی‌های علمی با تمرکز بر جلوگیری از فرار مغزها و انتقال فناوری حساس اقدام راهبردی و ضرورت ملی است که دستگاههای مسئول باید در این حوزه راهبردی تلاش بیشتری را معطوف ودر کنار آن به اصول پیشگیری از بحران‌های زیست‌محیطی مانند خشکسالی، گرد و غبار، ریزگردها، و بیماری‌های همه‌گیرو فرا مرزی که مستقیماً امنیت جانی، مهاجرت‌های اجباری و فشار بر منابع را تهدید می‌ کنند، توجه بیشتری داشته باشند. همچنین بحران کم آبی و فرونشست زمین در برخی مناطق کشور نگرانی جدی در این بخش محسوب می‌شوند که برای پایداری این مؤلفه اثربخش زیست‌محیطی، باید همکاری منطقه‌ای و سرمایه‌گذاری در «دیپلماسی آب و هوا» در دستور کار مسئولان دولت و مجلس شورای اسلامی قرار گیرد.

 

بهر روی امنیت ملی در جمهوری اسلامی ایران مفهومی چند بعدی، پویا وشبکه‌ ای دارد و تکیه صرف بر قدرت سخت نظامی بدون توجه به اقتصاد، عدالت اجتماعی، انسجام فرهنگی و سلامت محیط، ناقص و شکننده خواهد بود. تجربه حکمرانی موفق جمهوری اسلامی ایران تحت زعامت امامین انقلاب در چهل و هفت سال گذشته نشان می‌دهد که برای تأمین امنیت پایدار در مقیاس ملی و فرامرزی باید همچنان میان «مردم‌ محوری، عزت ملی، کارآمدی و هوشمندی در برابر تهدیدها» تعادل معناداری برقرار شود و تکمیل فرآیند های تحول آفرین این عرصه نیارمند انسجام در رفتارهای حکمرانی و پرهیز از رفتارهای هیجانی و پرخطر با تکیه بر قوانین بالادستی مانند برنامه هفتم توسعه و کاربست آموزه‌های عزت بخش امامین انقلاب و رهبر حکیم و بصیر نهضت عاشورایی میهن است که در این رهگذر تدوین و اجرای نقشه جامع آسیب‌ پذیری‌های ملی راهگشا خواهد بود.

 

عقیل امامی، تحلیلگر مسائل سیاسی و اجتماعی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *